Ακριβώς όπως το σώμα μας εξαρτάται από συγκεκριμένες θρεπτικές ουσίες για να παραμένει σε καλή φόρμα, έτσι και η υγεία δοντιών και ούλων επηρεάζεται από αυτά που τρώμε. Κάποιες τροφές αυξάνουν τον κίνδυνο τερηδόνας και ενισχύουν τη συσσώρευση πλάκας, ενώ άλλες τροφές παίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη των ασθενειών των δοντιών και των ούλων, συμπεριλαμβανομένης της απώλειας οστού.
Η κατανάλωση υγιεινών τροφών μπορεί να βελτιώσει τη στοματική μας υγεία αλλάζοντας το pH στο στοματικό περιβάλλον. Όσο πιο όξινο γίνεται το περιβάλλον στο στόμα, τόσο πιο πολλά βλαβερά βακτήρια αναπτύσσονται. Είναι λοιπόν σημαντικό να μάθουμε ποιες τροφές οδηγούν σε υγιή δόντια και ούλα και ποιες θα έχουν σαν αποτέλεσμα να κρύβουμε το χαμόγελό μας.
Τροφές με χαμηλό και υψηλό γλυκαιμικό δείκτη
Ο γλυκαιμικός δείκτης κατατάσσει τις τροφές από το 1 μέχρι το 100 ανάλογα με την επίδρασή τους στα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα. Οι περισσότεροι άνθρωποι αγαπούν τους υδρογονάνθρακες όπως το ψωμί, τα γλυκά, η ζάχαρη και τις αμυλούχες τροφές όπως οι πατάτες. Αυτές οι τροφές δεν προάγουν τη στοματική υγεία και εντάσσονται σε εκείνες με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη.
Η υγεία των δοντιών και των ούλων εξαρτάται από το πόση πλάκα σχηματίζεται και τι κάνετε γι’ αυτό. Η πλάκα είναι ένα κολλώδες υλικό που ως επί το πλείστον περιέχει βακτήρια και υπολείμματα τροφών. Τα βακτήρια διασπούν τους υδρογονάνθρακες και τη ζάχαρη και τα μετατρέπουν σε οξέα οδηγώντας σε τερηδόνα και προβλήματα των ούλων. Αν δεν θεραπευτούν, μια περιορισμένη τερηδόνα ή ακόμα και μια απασβεστίωση της αδαμαντίνης μπορούν να καταλήξουν σε απώλεια δοντιού.
Το καλύτερο λοιπόν είναι να ακολουθούμε διατροφή χαμηλού ή μέσου γλυκαιμικού δείκτη.
- Οι τροφές χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη (κάτω από 55) περιλαμβάνουν τα όσπρια, το κριθάρι, τα περισσότερα φρούτα, τα μη αμυλούχα λαχανικά, τους ξηρούς καρπούς και τα γαλακτοκομικά.
- Οι τροφές μέσου γλυκαιμικού δείκτη (56-69) περιλαμβάνουν τροφές όπως τα δημητριακά ολικής άλεσης, το καστανό ρύζι, το μέλι, τις γλυκοπατάτες και από φρούτα τις μπανάνες, το μάνγκο και την παπάγια.
- Οι τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη (70-100) περιλαμβάνουν το λευκό ψωμί, το λευκό ρύζι, τα περισσότερα δημητριακά πρωινού, τις πατάτες, το πεπόνι.
Ο τρόπος που οι τροφές με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη επηρεάζουν την στοματική υγεία έχει μελετηθεί εδώ και πολλά χρόνια. Όσο πιο επεξεργασμένες είναι οι τροφές, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος για τερηδόνα.
Συμπληρώματα για υγιή δόντια και ούλα
Ασβέστιο: Είναι σημαντικό για να χτίζουμε υγιή δόντια και οστά. Αν το σώμα σας χρειαστεί ασβέστιο, το παίρνει από τα οστά. Με αδύναμα οστά, τα δόντια χαλαρώνουν. Γι’ αυτό χρειάζεστε την απαιτούμενη ποσότητα ασβεστίου είτε σε μορφή συμπληρώματος είτε από τη διατροφή σας. Τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο είναι οι σαρδέλες, ο σολομός, τα πράσινα λαχανικά, το κουνουπίδι, το λάχανο, τα αμύγδαλα, τα γαλακτομικά.
Φώσφορος: Σημαντικός για να έχετε γερά δόντια.
Ψευδάργυρος: Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και τους μαλακούς ιστούς.
Αντιοξειδωτικά: Ενισχύουν την υγεία των μαλακών ιστών και το ανοσοποιητικό. Επίσης προλαμβάνουν και καταπολεμούν τις επιβλαβείς ελεύθερες ρίζες. Τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά είναι τα βατόμουρα, οι φράουλες, τα μύρτιλα, το κράνμπερι, τα καρύδια, τα κόκκινα φασόλια, τα δαμάσκηνα, τα μήλα.
Βιταμίνη C: Είναι σημαντική για την υγεία των ούλων και των συνδετικών ιστών, το σχηματισμό κολλαγόνου και το ανοσοποιητικό. Μεγάλη ποσότητα βιταμίνης C περιέχουν τα εσπεριδοειδή, το μπρόκολο και τα φρούτα του δάσους.
Βιταμίνες του συμπλέγματος Β: Συμβάλλουν στην καταπολέμηση των φλεγμονών. Περιέχεται ιδίως στα όσπρια και τα πράσινα λαχανικά.
Βιταμίνη D: Συμβάλλει στη ρύθμιση του επιπέδου ασβεστίου και φωσφόρου στο αίμα. Με χαμηλή πρόσληψη βιταμίνης D, ο οργανισμός δεν απορροφά αρκετό ασβέστιο. Το γάλα είναι εξαιρετική πηγή αυτής της βιταμίνης.
Συνέζυμο Q10: Βοηθά στην επούλωση τραυμάτων, σε περιπτώσεις αιμορραγίας των ούλων και στη μείωση των φλεγμονών. Μπορείτε να πάρετε το συνένζυμο Q10 από το χοιρινό και το μοσχαρίσιο κρέας.
Προβιοτικά: Βοηθούν στην αντιμετώπιση της περιοδοντίτιδας, της ουλίτιδας και της πλάκας.
Γλυκαντικά
Γλυκαντικά όπως η σουκραλόζη και η ασπαρτάμη δεν φαίνεται να προκαλούν τερηδόνα. Ωστόσο, οι τεχνητές γλυκαντικές ουσίες είναι γενικά αμφιλεγόμενες.
Έρευνες αναφέρουν ότι μασώντας τσίχλες με ξυλιτόλη μετά τα γεύματα μειώνεται ο κίνδυνος τερηδόνας.
Συμβουλές για υγιές, όμορφο χαμόγελο
Η υγιεινή διατροφή δεν υποκαθιστά ασφαλώς τη σωστή στοματική φροντίδα. Οι παρακάτω συμβουλές είναι σημαντικές για ένα υγιές χαμόγελο ανεξαρτήτως ηλικίας.
Καθημερινή στοματική υγιεινή. Βουρτσίζετε τα δόντια και χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα καθημερινά. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και οδοντόκρεμα με ξυλιτόλη που περιέχει πυροφωσφορικό ασβέστιο. Αυτό μπορεί να αναστρέψει την απασβεστίωση σε περιοχές των δοντιών που έχουν προσβληθεί από βακτήρια.
Αποφυγή καπνίσματος. Τα προϊόντα καπνού μπορούν να προκαλέσουν μεγάλα προβλήματα στο στόμα σας. Μεταξύ αυτών και ο καρκίνος του στόματος.
Τρώτε υγιεινά σνακ. Προτιμήστε να τρώτε μεταξύ των γευμάτων ωμά φρούτα και λαχανικά.
Μετά τα γεύματα. Μασήστε τσίχλα ξυλιτόλης.
Περιορίστε τις τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη. Αναψυκτικά και τροφές με πολλή ζάχαρη και απλούς υδρογονάνθρακες προκαλούν όξινο pH στο στόμα.
Διαχειριστείτε το άγχος. Η τακτική άσκηση ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και την κυκλοφορία του αίματος. Βοηθά επίσης τα οστά να δυναμώσουν. Άλλωστε η δομή πάνω στην οποία στηρίζονται τα δόντια, είναι το οστό της γνάθου.
Λαχανικά. Το μισό μας γεύμα πρέπει να περιλαμβάνει φρούτα και λαχανικά.
Αχρείαστες θερμίδες. Ζαχαρωτά, γλυκά, μπισκότα και τσιπς είναι εχθροί της στοματικής υγείας. Περιορίστε τα ή αφαιρέστε τα τελείως από τη διατροφή σας.